Vlaamse Kaai

In 1886-1892 op de zogenaamde Heirnis afgelijnde laan gesitueerd aan de linkeroever van de Nederschelde. Vroeger Boulevard de Gentbrugge en Scheldelaan geheten. Het oorspronkelijk zeer apart karakter dankte deze boulevard aan de schilderachtige huizenrij samengesteld uit zogenaamde "villa's" van 1894 tot 1902, alle naar ontwerp van architect J.G. Semey en uitgevoerd in de hem zo eigen gemaakte eclectische bouwstijl. Hun samenhorigheid komt echter ook voort uit het feit dat deze villa's gewijd zijn aan een of ander Vlaams kunstenaar (schrijver, toondichter of schilder) die tevens een rol gespeeld heeft bij de bewustwording van het Vlaamse volk en de culturele eenheid tussen beide Nederlanden nastreefde. Ter onderstreping daarvan werden naast de huisnaam ook toepasselijke opschriften en borstbeelden voorzien. Van deze merkwaardige huizenrij ging reeds de helft verloren door sloping voor nieuwe bouw en flats. Slechts elf villa's van de reeks van negentien gewijd aan (toon)dichters bleven in een aaneengesloten rij overeind en wat verderop nog één gewijd aan schilders. Deze vroegere beboomde en sfeervolle kaai kreeg echter de doodsteek door de aanleg van de Keizersviaduct (begin zeventiger jaren van de 20ste eeuw) en is nu op de eerste plaats een onderdeel van de verkeersring.

Dit was oorspronkelijk een trekpad langs de Nederschelde waarlangs de trekschuiten met man- en paardekracht werden voortgetrokken. Tussen 1960 en 1970 verdwenen een reeks van die villa’s om plaats te ruimen voor banale appartementsgebouwen.

Op mijn verzoek werden de resterende villa’s (met de naam Setterman, Snellaert, H. Van Peene, Karel Miry, K. Waelput, Vrouw Courtmans-Berchmans, Hendrik Conscience, Tony Bergman, Ernest Staes, Virginie Loveling, Theodoor Van Rijswijck, vader en zoon Jan Van Rijswijck) als stadsgezicht beschermd. Dit gebeurde bij het besluit van 30 maart 1994. De ook nog resterende villa Drij Van Eycks (nrs 110-113) werd toen spijtig genoeg niet opgenomen in de bescherming.

Waar de bomen staan op de postkaart raast nu het verkeer naar het Keizerviaduct dat daar werd ingehuldigd op 12/8/1971. Ik geloof niet dat die bomen er ooit nog zullen terugkomen. In de Heirniswijk achter die villa’s werden wel tijdens de vakantie reeds speelstraten ingericht.