Draaikom,

Oktrooibrug,

Dampoortbrug,

Napoleon de Pauwvertakking,

Napoleon de Pauwbrug

 

Draaikom of Zwaaikom aan de Dampoort

Dits is een ronde plaats die verbinding maakt tussen het Achterdok en de Napoleon de Pauwsluis. Deze laatste verbond de haven met de Portus Ganda. Het is samen met het Achterdok en het Handelsdok in 1829 de eerste aanzet geweest tot de huidige haven van gent.

Is eigenlijk het begin van de Gentse oude haven Het was de plek waar schepen konden draaien of door de Napoleon de Pauwvertakking Gent op de binnenwateren konden bereiken.

Het ligt midden op het knooppunt van de Dampoort en heeft nu nog slechts de functie om nu en dan een plezierboot de doorgang te verlenen.

Vanuit de Zwaaikom geeft de Dampoortbrug toegang tot het Achterdok. De Napoleon de Pauwbrug geeft toegang tot de Napoleon de Pauwvertakking.

 

Oktrooibrug

De Oktrooibrug is een liggerbrug over de Napoleon de Pauwvertakking in de stad Gent. De brug werd gebouwd in 1999. De brug maakt samen met de Dampoortbrug deel uit van de grote rotonde in de R40 bij het station Gent-Dampoort. De doorvaarthoogte bedraagt 4,50 m.[1] De Oktrooibrug is eigendom van het Agentschap Wegen en Verkeer van de Vlaamse overheid.

 

Napoleon de Pauwvertakking

De Napoleon de Pauwvertakking is een kort kanaal in de stad Gent, die de Visserij en de Leie via een zwaaikom met het Achterdok verbindt. Het kanaal werd in 1827-1829 aangelegd, deels op de toenmalige noordelijke omwalling van het voormalige Spanjaardenkasteel, dat zich op de site van de Sint-Baafsabdij bevond. In 1884 werd de Kasteelsluis aangelegd in het korte kanaal. Deze sluis is thans niet meer in gebruik.

Wordt in de volksmond het Pauwvaardeken genoemd

 

Napoleon de pauwbrug

Twee oude ophaalbruggen over de Napoleon de Pauwvertakking zijn reeds lang verdwenen en vervangen door vaste liggerbruggen, de Napoleon de Pauwbrug en de Oktrooibrug. Het kanaal werd genoemd naar Napoleon-Lievin de Pauw, schepen van openbare werken van de stad Gent en uitvinder van het ophaalsysteem voor de Napoleon de Pauwbrug. Andere benamingen voor het kanaal zijn het De Pauwkanaal en het De Pauwvaardeken.

De  Napoleon de Pauwbrug ligt over de Napoleon de Pauwvertakking of in de Gentse volksmond het Pauwvaardeken, de doorsteek van de Leie aan de Portus Ganda richting de zwaaikom/Achterdok (Kanaal Gent-Terneuzen) aan de Dampoort. Ze maakt de doorgang mogelijk van de Jan van Gentstraat halverwege Hagelandkaai naar de St.-Machariusstraat aan de Schoolkaai. De brug werd gebouwd in 1976, bestaat uit één overspanning van 11,8 m lang en is 8,7 m breed. Op de brug geldt een gewichtsbeperking van 3,5 ton. De brug is eigendom van Waterwegen en Zeekanaal, afdeling Bovenschelde

De brug werd genoemd naar Napoleon-Lievin de Pauw, schepen van openbare werken van de stad Gent en ontwerper van het draaisysteem voor de brug.

Na het graven van de Napoleon de Pauwvertakking zorgde in 1828 een houten brugje voor de verbinding van beide oevers. Zondag 16 mei 1852 was er de plechtige opening van een nieuwe brug, een metalen constructie naar een ontwerp van schepen Napoleon De Pauw die zijn naam zowel aan het kanaaltje als aan de brug verleende.

Na de eeuwwisseling was de brug enkel nog toelaatbaar voor voertuigen met vering met een gewicht onder de 3000 kg. De vervanging van de brug was dringend en liet toe het kanaal te verbreden waardoor de funderingen van het in 1540 tot stand gekomen Spanjaardenkasteel, meer bepaald het St.-Jacobsbastion, kwamen bloot te liggen.

ver een lengte van het Portus Ganda tot aan de St.-Machariusstraat was het nodig dynamiet te gebruiken voor de verwijdering van de grondvesten. Pas halverwege 1908 was de afwerking aan en rondom de brug voltooid.

De inval van het Duitse leger in mei 1940 was aanleiding tot het vernielen van deze Napoleon de Pauwbrug. Al vlug deed een houten noodbrug dienst als overgang. De huidige brug dateert uit 1976 en bestaat uit één overspanning van 11.8m waarop het wegdek werd aangelegd. De breedte bedraagt zo’n 8.7m waarbij het maximale gewicht 3.5 ton bedraagt.